Τώρα που πέρασε ο ενθουσιασμός για να δούμε την έκθεση

http://giouliblog.blogspot.com


(Κάπως έτσι σχεδόν κάθε χρόνο ξεκινώ τη διδασκαλία του μαθήματος της Γλώσσας στην τρίτη Λυκείου. Το Σεπτέμβριο σκέπτομαι αρχίσω με αυτό ακριβώς το κείμενο. Ίσως προλάβουμε κι αποφύγουν κάποιοι μαθητές τον άσκοπο κόπο της αποστήθισης ορισμών, παραγράφων, αιτίων, αποτελεσμάτων , προλόγων, επιλόγων...
Εξάλλου "έκθεση σημαίνει εκτίθεμαι" που λέει και η φίλη μου η Σοφία. )

Την 12η Μαΐου  βγήκαν πολλοί χαμογελώντας από τις αίθουσες: το θέμα τους φάνηκε σαφές, , βατό και διδαγμένο, οικεία η θεματική περιοχή, σχεδόν βιωματικά «προσβάσιμη». Ποιος νέος δεν θα μπορούσε να πει «τις απόψεις του για τις υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στη διάδοση της γνώσης»; Ποιος δεν θα μπορούσε να μιλήσει «για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να αξιοποιηθεί δημιουργικά το διαδίκτυο στο πλαίσιο του σχολείου»;

 

Τώρα που ξεθώριασαν τα χαμόγελα, μπορούμε να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα, φίλοι μαθητές. Ώρα για αυτo-έλεγχο:

 

·        Περιορίσατε την ανάπτυξη του θέματος στο Διαδίκτυο; Μήπως κάπου ξεχαστήκατε κι αρχίσατε να μιλάτε κάπως πιο γενικά για τον Υπολογιστή , για το Ψηφιακό Βιβλίο, για τις Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση;

·        Περιορίσατε την ανάπτυξη στην «διάδοση» της «γνώσης»; Μήπως επιμείνατε εξ ολοκλήρου στην ενημέρωση και τη σχετική πληροφόρηση ; Αναρωτηθήκατε ποια σχέση έχουν αυτά με τη γνώση; Μήπως ξεχαστήκατε κι αρχίσατε να μιλάτε για επικοινωνία και για ψυχαγωγία; Μήπως το τραβήξατε πολύ μακριά, προς το ηλεκτρονικό εμπόριο, προς τις «πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις», προς την «υπέρβαση του εθνικισμού» φερειπείν; Μήπως αναλύσατε το Διαδίκτυο γενικά από την καλή κι από την ανάποδη; Μήπως  ξιφουλκήσατε κάπως παραπάνω εναντίον του Διαδικτύου που τόσο «μας αποξενώνει και μας  παγιδεύει στον εικονικό του κόσμο»;

·        Παρουσιάσατε στ’ αλήθεια τρόπους για την δημιουργική αξιοποίηση του Διαδικτύου στο σχολείο; Αναφέρατε κάτι συγκεκριμένο, πρακτικό, χειροπιαστό; Σας προβλημάτισε καθόλου εκείνο το: να αξιοποιηθεί «δημιουργικά»;

·        Εν πάση περιπτώσει, διατυπώσατε μια σαφή θέση για την προσφορά του Διαδικτύου στη διάδοση της γνώσης; Κατανείματε τις ιδέες σας σε κύριες και δευτερεύουσες , αξιολογήσατε και ιεραρχήσατε το υλικό σας, το παρουσιάσατε με ειρμό, κλιμακωτά, με κάποια στρατηγική;

·        Θυμηθήκατε ότι μιλούσατε σε κοινό; Διαμορφώσατε κατάλληλα το ύφος σας; Χρησιμοποιήσατε όσα μάθατε για την πειθώ για να φανείτε πειστικοί ή έστω για να τους αποσπάσετε την προσοχή;

·        Εφαρμόσατε όσα μάθατε για την δομή και την ανάπτυξη της παραγράφου; Για τη συνοχή περιόδων, παραγράφων κι ενοτήτων;

·        Προσέξατε να είναι η σύνταξη σας στρωτή , φυσική, το λεξιλόγιο ακριβές, χωρίς επαναλήψεις, η έκφραση λιτή κι ενδιαφέρουσα, πηγαία, χωρίς κλισέ κι εξεζητημένες ακρότητες; Χειριστήκατε έξυπνα τη στίξη; Να μη ρωτήσω για ορθογραφία, ε;

Αν υπάρχουν πολλά «όχι» στα παραπάνω ερωτήματα κι αν είναι πολλοί αυτοί που τα λένε, τότε θα προσθέσω κι εγώ ένα «όχι» ως απάντηση στο ερώτημα που θέτει ο τίτλος. Ίσως μάλιστα να μην πιθανολογώ απλώς. 

Μπορώ, πάντως, να σας καθησυχάσω διπλά :

αφενός τα βαθμολογημένα με 55-70 γραπτά φαίνεται να είναι πολύ περισσότερα φέτος (και τα πιο αδύναμα αισθητά λιγότερα) 

κι αφετέρου η μέση βαθμολογία στον Πανελλαδικό Διαγωνισμό δεν έχει καμιά σημασία, κυρίως από τότε που καταργήθηκε η «βάση του 10».

Φαίνεται πως χάθηκε μια ευκαιρία να πάτε καλύτερα σε μια θεματική περιοχή στην οποία μάλλον πλεονεκτείτε. Μπορώ, ακόμα, αν θέλετε, να σας πω τι φταίει γι’ αυτό.

Φταίει που όλο αυτό τον καιρό βασανιστήκατε να απομνημονεύσετε προκάτ προλόγους κι επιλόγους, λόγια κλισέ , σκέψεις πασπαρτού κι έτοιμους καταλόγους ιδεών αντί να ασκηθείτε στην εστίαση της απάντησης, στη σύνθεση μιας προσωπικής θέσης, στην τεκμηρίωση και την απόδειξή της, στη διαλεκτική των αντίπαλων απόψεων, στη λογική και εξωτερική δόμηση του κειμένου, στην ειλικρινή, φυσική μα και καλλιεργημένη έκφραση.

Φταίει που πιστέψατε πως για τόσα χρόνια λαθών και παραλείψεων θα εξιλεωθείτε με μια χρονιά εντατικού μιμητισμού και προσποίησης.

Φταίει που εμείς οι δάσκαλοί σας έχουμε ξεχάσει πως η «Έκθεση» είναι πρωτίστως γλωσσικό μάθημα, δεν είναι μάθημα φιλοσοφίας και βεβιασμένης ανάπτυξης προβληματισμού επί παντός του επιστητού.

Θα μπορούσε να είναι αλλιώς;

Ίσως, αν (μεταξύ άλλων) κάθε θέμα «Έκθεσης» (σε εξετάσεις ή στη διδασκαλία) ξεκίναγε με έναν δεδομένο κατάλογο επιχειρημάτων σχετικών λίγο ή πολύ με τα ζητούμενα,  σημαντικών και δευτερευόντων, αλληλοσυγκρουόμενων, από διαφορετικές γωνίες ιδωμένων, εν πολλοίς ακατέργαστων, κι απέμενε σε σας να συνθέσετε και να αναπτύξετε οργανωμένα και πειστικά τη δική σας θέση, χωρίς να χρειάζεται να θυμάστε κάποια σελίδα από τα χοντρά φροντιστηριακά σας βιβλία…

(Ζητώ συγγνώμη από τις νύφες αν τις  πίκρανα προσπαθώντας να φιλοτιμήσω τις πεθερές.)

Παναγιώτης Τσουκαλάς

Εκπαιδευτικός 6^ου ΓΕΛ Νέας Ιωνίας

Τρόπος συμπλήρωσης του νέου μηχανογραφικού

Με έναν προσωπικό κωδικό πρόσβασης θα μπορούν από φέτος οι υποψήφιοι για τα ΑΕΙ να εισέρχονται στην ηλεκτρονική σελίδα του υπουργείου Παιδείας και να συμπληρώνουν το μηχανογραφικό τους δελτίο. Μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων, οι υποψήφιοι θα μπορούν να πειραματιστούν με τους συνδυασμούς των σχολών που επιθυμούν, ενώ θα οριστικοποιήσουν τις επιλογές τους έως τα τέλη Ιουνίου, δηλαδή λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση των βαθμών.Ειδικότερα, το ηλεκτρονικό σύστημα υποβολής μηχανογραφικού θα είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα  http://exams.minedu.gov.gr  Το νέο σύστημα θα ισχύσει από φέτος και κάθε υποψήφιος μέσα από οκτώ προσεκτικά ηλεκτρονικά βήματα θα συμπληρώνει το μηχανογραφικό δελτίο του 2011.Συγκεκριμένα: Κάθε υποψήφιος για να μπει στο σύστημα θα χρησιμοποιεί τον Αριθμό Εξετάσεων που έχει ήδη. Στο σύστημα θα μπορεί να βλέπει τις σχολές και να κάνει όσους συνδυασμούς επιθυμεί. Μετά το τέλος της διαδικασίας, το σύστημα θα επιστρέφει στον υποψήφιο έναν Κωδικό Δελτίου για το ηλεκτρονικό μηχανογραφικό δελτίο που κατέθεσε. Με τη χρήση του κωδικού, ο υποψήφιος μπορεί να μπει στο σύστημα και να διορθώσει το μηχανογραφικό. Ο υποψήφιος έχει τη δυνατότητα συμπλήρωσης περισσότερων του ενός δελτίων, με την ίδια διαδικασία. Για κάθε δελτίο, το σύστημα θα δίνει στον υποψήφιο τον σχετικό ξεχωριστό κωδικό. Τελικά ο υποψήφιος θα επιλέξει ένα μηχανογραφικό δελτίο από όσα έχει συμπληρώσει και θα πάει στο σχολείο του για να υποβάλει το οριστικό μηχανογραφικό. Με τη χρήση του κωδικού, ο διευθυντής του σχολείου θα μπορεί να εντοπίσει το καταχωρισμένο μηχανογραφικό δελτίο και με τη συγκατάθεσή του υποψηφίου, θα προχωρεί τη διαδικασία.  Ακόμη και σε αυτή τη φάση, ο υποψήφιος θα μπορεί να κάνει αλλαγές. Ομως, με την οριστική υποβολή, το δελτίο «κλειδώνει» και κανείς δεν μπορεί να κάνει αλλαγές.  Το τελικό μηχανογραφικό καταχωρίζεται ηλεκτρονικά στην κεντρική υπηρεσία του υπ. Παιδείας. Εάν ο υποψήφιος έχει καταχωρίσει περισσότερα του ενός δελτία, μετά την οριστική υποβολή αυτά σβήνονται από την κεντρική ηλεκτρονική βάση.

 

Το νέο μηχανογραφικό

Το επόμενο διάστημα θα γίνουν ανακοινώσεις από το υπουργείο Παιδείας για το νέο μηχανογραφικό, στο οποίο θα περιλαμβάνεται και ποσοστό θέσεων για τους τρίτεκνους, πολύτεκνους και άλλες ειδικές κατηγορίες

Το «γρίφο» του μηχανογραφικού θα κληθούν να λύσουν μέσα στο καλοκαίρι, ενδεχομένως και στο τέλος Ιουνίου, οι υποψήφιοι των πανελλήνιων εξετάσεων.
Το επόμενο διάστημα θα γίνουν ανακοινώσεις από το υπουργείο Παιδείας για το νέο μηχανογραφικό, στο οποίο θα περιλαμβάνεται και ποσοστό θέσεων για τους τρίτεκνους, πολύτεκνους και άλλες ειδικές κατηγορίες, αφού καταργήθηκαν οι μετεγγραφές.
Την περασμένη Παρασκευή άρχισαν οι ενδοσχολικές εξετάσεις στα λύκεια της χώρας, ενώ από τις 11 έως τις 20 Ιουνίου οι υποψήφιοι θα διαγωνιστούν στα ειδικά μαθήματα. Οι βαθμολογίες των πανελληνίων πιθανολογείται ότι θα αναρτηθούν στα σχολεία μέχρι το τέλος Ιουνίου.
Επιλογές σπουδών
Το ενδιαφέρον πολλών υποψηφίων της Θεσσαλονίκης εστιάζεται στις παιδαγωγικές, τις οικονομικές, τις πολυτεχνικές, τις στρατιωτικές και τις αστυνομικές σχολές, ενώ η οικονομική κρίση αναμένεται να επηρεάσει τις επιλογές σπουδών. Εκτιμάται ότι φέτος, περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, χιλιάδες μαθητές θα τοποθετήσουν στις πρώτες θέσεις του μηχανογραφικού σχολές από τον... τόπο τους, εξαιτίας της αδυναμίας των γονέων τους να συντηρήσουν δεύτερο σπίτι σε άλλη πόλη.
Χωρίς μετεγγραφές
«Καταργούνται οι μετεγγραφές και είναι η τελευταία χρονιά εφαρμογής της ρύθμισης που επιτρέπει τη διεκδίκηση του 10% των θέσεων από τους παλιούς αποφοίτους. Οι υποψήφιοι και οι οικογένειές τους πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν μπορούν να μετεγγραφούν σε άλλη πόλη με τα νέα δεδομένα», επισήμανε ο σύμβουλος Σταδιοδρομίας του Κέντρου Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού (ΚΕΣΥΠ) Νεάπολης Χρήστος Αντωνίου, εκτιμώντας πως τα μηχανογραφικά γίνεται προσπάθεια να κατατεθούν σε κάθε λύκειο και όχι στις διευθύνσεις.
Μέσω διαδικτύου
«Ο υποψήφιος θα μπορεί να το συμπληρώνει το μηχανογραφικό δοκιμαστικά μέσω του διαδικτύου και να κάνει σενάρια με τις σχολές. Εν συνεχεία, θα πηγαίνει στο σχολείο, όπου θα τον βοηθούν ο διευθυντής και καθηγητές», υποστήριξε ο κ. Αντωνίου, ο οποίος τόνισε ότι οι υποψήφιοι πρέπει να καταγράψουν όλα τα τμήματα που τους ενδιαφέρουν από τα πεδία που μπορούν να δηλώσουν. Βασικά κριτήρια, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελούν το ενδιαφέρον για το αντικείμενο σπουδών και τα επαγγέλματα στα οποία οδηγεί κάθε τμήμα.

Μια νέα εκτίμηση για το μάθημα της Έκθεσης

Πηγή: http://siamantoura.blogspot.com/2011/05/1-2011.html
Ένα εξαιρετικό κείμενο του Π. Τσουκαλά, που δημοσιεύθηκε στο alfavita.gr, σχετικά με τους προβληματισμούς που γεννήθηκαν σε όλους μας όσον αφορά το ζητούμενο Β1 στο μάθημα της Νεοελ. Γλώσσας

Στο ζητούμενο Β1 του κριτηρίου Νεοελληνικής Γλώσσας (πανελλήνιες Εξετάσεις 2011), οι διαγωνιζόμενοι αποτυγχάνουν να αναπτύξουν ικανοποιητικά σε παράγραφο τη φράση του Π. Μανδραβέλη «Η κοινότητα χρειάζεται την κοινή εμπειρία για να είναι κοινότητα». Η αποτυχία αυτή παρουσιάζει έξαρση συγκριτικά με άλλες χρονιές. Δεν είναι όμως φετινό γεγονός. Τούτο σημαίνει ότι οφείλεται τόσο σε συγκεκριμένες αστοχίες επικαιρικού χαρακτήρα όσο και σε πάγιες αδυναμίες.

Ιδιαίτερα φέτος η επιλογή του συγκεκριμένου χωρίου ήταν εν μέρει ατυχής. Διότι η επίμαχη φράση αποτελεί μέρος ενός συλλογισμού, το αποδεικτικό μέρος του οποίου παραλείφτηκε κατά τη (διπλή) διασκευή του κειμένου. Κατά συνέπεια μένει μετέωρη και σκοτεινή νοηματικά .

Προκειμένου να διερευνήσω τις πάγιες αδυναμίες (και να αποφύγω τις συνήθεις αναφορές σε κενά της εν γένει γλωσσικής διδασκαλίας), μελέτησα 18 «ενδεικτικές» απαντήσεις στο Β1 που κατέθεσαν και δημοσίευσαν στο Διαδίκτυο συνάδελφοι φιλόλογοι εργαζόμενοι σε φροντιστήρια. Σκοπός μου δεν ήταν να κρίνω το έργο τους. Αποφεύγω να αναφερθώ στη σαφήνεια του λόγου, στην ορθοέπεια, στον ειρμό της σκέψης και στη δομή. Εστιάζω στον τρόπο με τον οποίο προσέγγισαν εν θερμώ (γιατί εξέθεσαν τις απαντήσεις τους αυθημερόν) το ζητούμενο της ανάπτυξης.

 

Οι παρατηρήσεις μου

1. Ερήμην του κειμένου ή συναρτήσει αυτού;
a. Πολλοί αναπτύσσουν τη φράση ερήμην του κειμένου: αναλύουν την έννοια της «κοινής εμπειρίας», τι σημαίνει και πώς προκύπτει, γιατί θεωρείται αναγκαία για την ύπαρξη – διατήρηση μιας κοινότητας, πώς συνδέεται με τη συνοχή μιας ομάδας, με το ομαδικό πνεύμα και τη συνεργασία
b. Πολλοί συνδέουν την ανάλυσή τους για την εμπειρία - κοινότητα με το Διαδίκτυο:
i. Άλλοι μοιράζουν την ανάλυση τους στα δυο
ii. Άλλοι εστιάζουν πιο πολύ στην κοινή εμπειρία και λιγότερο στο Διαδίκτυο
iii. Άλλοι εστιάζουν πιο πολύ στο Διαδίκτυο
iv. Κάποιοι (αν καταλαβαίνω καλά) προσθέτουν νέες (με την έννοια ότι δεν αναπαράγουν ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο σκέπτεται ο Μανδραβέλης) αιτίες «κατακερματισμού της εμπειρίας» στο Διαδίκτυο
v. Άλλοι αλλάζουν την οπτική γωνία του Μανδραβέλη (με την έννοια ότι δεν βλέπουν το Διαδίκτυο ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα για τους ισχύοντες συνεκτικούς δεσμούς, αλλά είτε ουδέτερα είτε δεοντολογικά ως χώρο ανάπτυξης της κοινωνικότητας)

2. Όριο λέξεων: κάποιοι υπερβαίνουν κατά πολύ το ανώτατο όριο των 80 λέξεων (ανώτατο όριο υπέρβασης οι 58 λέξεις)

3. Μέθοδοι ανάπτυξης: οι συνάδελφοι δοκιμάζουν διάφορους τρόπους ανάπτυξης
a. Αιτιολόγηση - απόδειξη (δεσπόζει η ανάπτυξη ενός επιχειρήματος που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι κοινές εμπειρίες είναι αναγκαίες για την ύπαρξη μιας κοινότητας)
b. Παραδείγματα, λεπτομέρειες (κυρίως επεξηγηματικές λιγότερο ενδεικτικές περιπτώσεις)
c. Αντίθεση (συλλογικότητα – ατομικισμός, παραδοσιακή κοινωνία – κοινωνία της «διαδικτυακής εποχής»)

Τα συμπεράσματα μου
1. οι συνάδελφοι (κατά περίπτωση βέβαια) ενσυνειδήτως και παρά τους δισταγμούς που γεννά η δημόσια έκθεση:
a. δεν περιορίζονται στην καθορισμένη έκταση της παραγράφου
b. δεν περιορίζονται στο ζητούμενο «αναπτύξτε» αλλά προχωρούν σε σχολιασμό
c. δεν περιορίζονται στο περιεχόμενο της επίμαχης φράσης όπως νοηματοδοτείται στο δοσμένο άρθρο, αλλά την αντιμετωπίζουν ως αυτόνομο ολοκληρωμένο κείμενο (παρά την εμπειρία του 2008)
d. δεν αισθάνονται ασφαλείς αναπτύσσοντας τη σκέψη τους με παραδείγματα ή με την αντίθεση αλλά καταφεύγουν στην απόδειξη με αιτιολόγηση
2. υποθέτω ότι τα παραπάνω αντανακλούν και τη διδακτική τους συμπεριφορά. Υποθέτω επίσης ότι οι συνάδελφοι δεν συνιστούν μια διακριτή μειονότητα στο σύνολο των διδασκόντων το μάθημα.
3. συμπεραίνω ότι το Β1 ζητούμενο δεν είναι επαρκώς οριοθετημένο διδακτικά. Οι διδάσκοντες αγνοούν τι είναι αποδεκτό και τι όχι στο πλαίσιο «να αναπτύξετε σε παράγραφο την τάδε φράση». Το ίδιο συμβαίνει και με τους μαθητές. Ενδέχεται το ίδιο να αφορά και τους βαθμολογητές.
4. απαιτείται συνεπώς να διαμορφωθούν «αρμοδίως» οι στόχοι και τα προαπαιτούμενα της εν λόγω άσκησης, να διατυπωθούν με σαφήνεια και να γνωστοποιηθούν σε εκπαιδευτικούς και μαθητές.

                                                                                                                                                                                                        Παναγιώτης Τσουκαλάς

                                                                                                                                                                                                Εκπαιδευτικός 6ου ΓΕΛ Νέας Ιωνίας

Να εμψυχώσουμε λίγο και τους καθηγητές που διορθώνουν....

http://mundusphilologiae.blogspot.com

Τώρα που περατώθηκαν οι Πανελλαδικές για τα βασικά μαθήματα θέλω να πω δυο λόγια για τους συναδέλφους που βαθμολογούν.
Δουλεύουμε για δύο περίπου ευρώ το κάθε γραπτό μεικτά. Δηλαδή 50 ευρώ το κάθε πακέτο γραπτών. Εγώ διορθώνω Νεοελληνική Γλώσσα και χρειάζομαι 7,5 έως 8 ώρες για κάθε πακέτο. Το ίδιο περίπου και οι υπόλοιποι συνάδελφοι. Τα σημειώνω αυτά, για να αναδείξω όσα ακολουθούν.
Σήμερα καταμεσήμερο διόρθωνα καθισμένος στην έδρα μιας αίθουσας του Βαθμολογικού. Κάποια στιγμή σήκωσα τα μάτια και είδα 15 συναδέλφους να είναι σκυμμένοι στα γραπτά των μαθητών και να μην ακούγεται κιχ. Γύρισα το βλέμμα γύρω γύρω και παρατήρησα έναν έναν τους συναδέλφους, τον Σ., την Α., την Ντ., την Ε. και σκέφτηκα πως ίσως είναι η βαθμολόγηση και οι πανελλήνιες εξετάσεις ο τελευταίος θεσμός που επιβιώνει στην Ελλάδα.
Και θέλω να διαβεβαιώσω τα παιδιά που έδωσαν εξετάσεις πως τα γραπτά τους βαθμολογούνται τουλάχιστον σε εμάς με απόλυτη σοβαρότητα, προσοχή και ευθύνη.
Θέλω επίσης να εκφράσω την περηφάνια μου για τους συναδέλφους που έρχονται να διορθώσουν και βεβαίως την ντροπή μου για τους ανεύθυνους "συναδέλφους" που διαρκώς δηλώνουν απόντες από τα καθήκοντά τους.
Για τους τελευταίους έχει καταργηθεί η αξιολόγηση. Για να επιβιώνουν και να επιβαίνουν πάνω στο καματερό που είναι η δημόσια εκπαίδευση, δηλαδή εμείς. Πάντα έτσι, κύριοι συνδικαλιστές!

Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων για τα θέματα των Λατινικών

Alea jacta est.

Ιούλιος Καίσαρ, 101-44 π.Χ

Τα θέματα των Λατινικών της θεωρητικής κατεύθυνσης ήταν αναμενόμενα χωρίς
ιδιαίτερες εκπλήξεις, απαιτούσαν όμως πολύ καλή προετοιμασία των υποψηφίων.
A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Τα προς μετάφραση κείμενα προέρχονται από τις διδακτικές ενότητες ΧΧΧ και XLIX
του σχολικού εγχειριδίου. Είναι γνωστά και διδαγμένα και δεν έχουν ιδιαίτερες
μεταφραστικές απαιτήσεις.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Οι γραμματικές και συντακτικές ασκήσεις - κλιμακούμενης δυσκολίας - κινούνται στην
παραδοσιακή πρακτική των τελευταίων ετών, ελέγχοντας μόνο την απομνημόνευση
τύπων.
B1 μονάδες 15
suspicio
quoddam
continentius
rebus
laudis
genus
alicuius
dedecore
virorum
cultellοs
eae-que
tonsoribus
haec
certiore
talium


B2 μονάδες 15
laudemus
visum iri
victu
obiceretis
constituuntur
interfice
cognitura sit
resecuero
poscens
elabendi
obiurgavisti
venturus erat
praeripiunt
estote
moliri
Γ.1.α. quod Asiam vidit: δευτερεύουσα αιτιολογική πρόταση, ως επιρρηματικός
προσδιορισμός της αιτίας στο laudare. Εκφέρεται με οριστική γιατί εκφράζει
αντικειμενική αιτιολογία. (μονάδες 3)
Γ.1.β. Murenam laudare debemus:
Murena nobis laudandus est (μονάδες 6)
Γ.1.γ. «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset “
consilio cognito (μονάδες 6)
3
Γ.2.α. (μονάδες 6)
luxuriae Γενική αντικειμενική στο suspicionem
Murenae Έμμεσο αντικείμενο στο obiecerunt
nomini Δοτική προσωπική χαριστική στο
constituta est
uxor Παράθεση στο Porcia
tonsorium Επιθετικός προσδιορισμός στο cultellum
secreto Επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου
στο inquit
Γ2β. Μετατροπή ευθέος λόγου σε πλάγιο με εξάρτηση τη φράση: Aliquis dicit…
Aliquis dicit clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatum Brutum ad
eam/illam obiurgandam venisse quod tonsoris praeripuerit officium (μονάδες 4)
Γ2γ. «cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit» Αντικατάσταση
γερουνδιακού με τελική πρόταση: ut (Porcia) ungues resecaret
και με σουπίνο: resectum ungues (μονάδες 5)

Οι λύσεις των Λατινικών

Α1) Κι αν η Ασία κρύβει κάποια υποψία χλιδής, οφείλουμε να επαινέσουμε το Μουρήνα, γιατί είδε την Ασία αλλά έζησε στην Ασία με εγκράτεια. Γι’ αυτό το λόγο οι κατήγοροι του δε χρησιμοποίησαν για μομφή εναντίον του Μουρήνα το όνομα «Ασία», απ’ την οποία δημιουργήθηκε έπαινος για την οικογένειά του, υστεροφημία για την γενιά του, τιμή και δόξα για τ’  όνομά του, αντίθετα (τον κατηγόρησαν) για κάποια ατιμία και ντροπή που ή παραλήφθηκε στην Ασία ή έφερε μαζί του από την Ασία.

          Η Πορκία, η σύζυγος του Βρούτου, όταν έμαθε το σχέδιο του άντρα της να δολοφονήσει τον Καίσαρα, ζήτησε ξυράφι μανικιουρίστα τάχα για να κόψει τα νύχια της και αυτοτραυματίστηκε με αυτό καθώς της γλίστρησε δήθεν τυχαία. Έπειτα ο Βρούτος, αφού κλήθηκε από την κραυγή των υπηρετριών στην κρεβατοκάμαρά της, ήρθε για να την μαλώσει γιατί τάχα είχε κλέψει την τέχνη του μανικιουρίστα. Σε αυτόν η Πορκία είπε κρυφά «αυτό δεν είναι μια ασυλλόγιστη πράξη μου αλλά μια ξεκάθαρη απόδειξη της αγάπης μου για σένα που ετοιμάζεις τέτοιο σχέδιο…».

Β1)

-suspicionem : την κλητική ενικού : suspicio.

-quandam : την αιτιατική ενικού στο ουδέτερο γένος : quoddam.

-continenter : τον συγκριτικό βαθμό του επιρρήματος : continentius.

-rem : τη δοτική πληθυντικού :rebus.

-laus : τη γενική ενικού : laudis.

-generi : την αιτιατική ενικού : genus.

-aliquod : τη γενική ενικού στο ίδιο γένος : alicuius.

-dedecus : την αφαιρετική ενικού : dedecore.

-viri : τη γενική πληθυντικού : virorum.

-cultellum : την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό : cultellos.

-eoque : την ονομαστική πληθυντικού στο θηλυκό γένος : eaeque.

-tonsoris : τη δοτική πληθυντικού : tonsoribus.

-hoc : την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό στο ίδιο γένος : haec.

-certissimum : την αφαιρετική ενικού του συγκριτικού βαθμού στο ίδιο γένος : certiore.

-tale : τη γενική πληθυντικού στο ίδιο γένος : talium.

Β2)

-laudare : το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της υποτακτικής στην ίδια φωνή : laudemus.

-vidit : το απαρέμφατο του μέλλοντα στην παθητική φωνή : visum iri.

-vixit : την αφαιρετική του σουπίνου :victu.

-obiecerunt : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του παρατατικού της υποτακτικής στην ίδια φωνή : obiceretis.

-constituta est : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής στην ίδια φωνή : constituuntur.

-interficiendo : το δεύτερο ενικό πρόσωπο του ενεστώτα της προστακτικής στην ενεργητική φωνή : interfice.

-cognovisset : το τρίτο ενικό πρόσωπο του μέλλοντα της υποτακτικής στην ίδια φωνή (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο) : cognitura sit.

-resecandorum : το πρώτο ενικό πρόσωπο του συντελεσμένου μέλλοντα της οριστικής στην ενεργητική φωνή : resecuero.

-poposcit : τη μετοχή ενεστώτα στην ονομαστική ενικού : poscens.

-elapso : τη γενική του γερουνδίου :elabendi.

-obiurgandam : το δεύτερο ενικό πρόσωπο του παρακειμένου της οριστικής στην ενεργητική φωνή : obiurgavisti.

-venit : το τρίτο ενικό πρόσωπο του παρατατικού της οριστικής στην ενεργητική περιφραστική συζυγία (να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο) : venturus erat.

-praeripuisset : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα της οριστικής στην ενεργητική φωνή : praeripiunt.

-est : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο του μέλλοντα της προστακτικής :estote.

-molientem : το απαρέμφατο ενεστώτα : moliri.

  

Γ1α) «quod Asiam vidit»:

Ø    Δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση.

Ø    Επιρρηματικός προσδιορισμός της αιτίας στο laudare.

Ø    Εκφέρεται με οριστική διότι δηλώνει αντικειμενική αιτιολογία.

Γ1β) «Murenam laudare debemus»: Murena laudandus est nobis.

Γ1γ) «cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset»: consilio viri sui de interficiendo Caesare cognito.

Γ2α)

luxuriate : γενική αντικειμενική στο suspicionem.

Murenae: έμμεσο αντικείμενο στο obiecerunt.

nomini: δοτική προσωπική χαριστική στο constituta est.

uxor: παράθεση στο Porcia.

tonsorium: επιθετικός προσδιορισμός στο cultellum.

secreto: επιρρηματικός προσδιορισμός του τρόπου στο inquit.

Γ2β) «Clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatus Brutus ad eam obiurgandam venit quod tonsoris praeripuisset officium»:

Aliquis dicit clamore deinde ancillarum in cubiculum vocatum Brutum ad eam obiurgandam venisse quod tonsoris praeripuisset officium.

Γ2γ) «cultellum tonsorium quasi unguium resecandorum causa poposcit»:

ØΤελική πρόταση : ut resecaret ungues (-is)

ØΣουπίνο: resectum ungues (-is)