Θέματα Ιστορίας Γενικής Παιδείας

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)
ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:
ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)
ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ
ΘΕΜΑ Α1
Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων:
α. Νεοτουρκικό Κίνημα
β. Ψυχρός Πόλεμος
γ. Συμβούλιο της Ευρώπης
Μονάδες 15
ΘΕΜΑ Α2
Να συνδυάσετε τα ονόματα των ηγετὠν με τα ονόματα των χωρών των
οποίων ηγήθηκαν, αντιστοιχίζοντας κάθε φορά ένα γράμμα της πρώτης
στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης. (Περισσεύουν δύο ονόματα
χωρών).
ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β
α. Ρίτσαρντ Νίξον 1. Κύπρος
β. Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ 2. Νότια Αφρική
γ. Μαχάτμα Γκάντι 3. Ινδία
δ. Νέλσον Μαντέλα 4. Μεγάλη Βρετανία
ε. Γλαύκος Κληρίδης 5. Ελλάδα
6. ΗΠΑ
7. Αίγυπτος
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Β1
Να παρουσιάσετε:
α) Τους κατευθυντήριους στόχους των νικητριών δυνάμεων του Α΄
Παγκοσμίου Πολέμου στο Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων (μονάδες 4)
και
β) Το περιεχόμενο της συνθήκης των Βερσαλλιών (μονάδες 8).
Μονάδες 12
ΘΕΜΑ Β2
Ποια ήταν η γενικότερη σημασία:
α) Της επικράτησης των Ελλήνων στον ελληνοϊταλικό πόλεμο (μονάδες 7)
και
β) Του ελληνογερμανικού πολέμου (μονάδες 6).
Μονάδες 13
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ
ΘΕΜΑ Γ1
Αξιοποιώντας τα στοιχεία που περιέχονται στο κείμενο που σας δίνεται και
με βάση τις ιστορικές σας γνώσεις, να παρουσιάσετε τις ρυθμίσεις του
Πρωτοκόλλου της Ανεξαρτησίας (22 Ιανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830)
σχετικά με την εθνική ανεξαρτησία, την εδαφική έκταση και τη μορφή του
πολιτεύματος στο υπό ίδρυση Ελληνικό Κράτος.
Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ
[Τὸ πρωτόκολλο τῆς 3η ς Φεβρουαρίου 1830]
Στὶς 22 Ἰανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830, ἡ Διάσκεψη τοῦ Λονδίνου,
ὕστερα ἀπὸ ἀγγλικὴ πρόταση, διακήρυξε τὴν πολιτικὴ ἀνεξαρτησία τῆς
Ἑλλάδος, μὲ τὸ ἄρθρο 1 τοῦ πρωτοκόλλου ποὺ ὑπογράφεται ἀπὸ τοὺς
πληρεξουσίους τῆς Ἀγγλίας, τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ρωσίας, Ἄμπερντην,
Μονμορανσὺ Λαβὰλ καὶ Λίβεν. Τὸ ἄρθρο 1 τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 3η ς
Φεβρουαρίου 1830 ὅριζε: «Ἡ Ἑλλὰς θέλει σχηματίσει ἓν Κράτος ἀνεξάρτητον,
καὶ θέλει χαίρει ὅλα τὰ δίκαια, πολιτικά, διοικητικὰ καὶ ἐμπορικά, τὰ
προσπεφυκότα1
εἰς ἐντελῆ ἀνεξαρτησίαν». […]
Τὸ ἄρθρο 2 τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 3η ς Φεβρουαρίου 1830 ὅριζε: «… Ἡ
διοριστικὴ γραμμὴ τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος, ἀρξαμένη ἀπὸ τὰς ἐκβολὰς
τοῦ Ἀσπροποτάμου2
, θέλει ἀνατρέξει τὸν ποταμὸν αὐτὸν […] καὶ θέλει
καταλήξει εἰς τὸ ὄρος Ἀρτοτίνα, ἐξ οὗ θέλει ἀκολουθήσει τὴν […] κορυφὴν
τοῦ ὄρους Οἴτης, ἕως τὸν κόλπον τοῦ Ζητουνίου3
. […]»
Ἡ συνοριακὴ γραμμὴ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 3η ς Φεβρουαρίου 1830
κρατάει ἔξω ἀπὸ τὸ ἔδαφος τῆς Ἑλλάδος μεγάλο τμῆμα τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος,
ἰδιαίτερα τῆς δυτικῆς. […]
Τὸ ἄρθρο 3 τοῦ πρωτοκόλλου ὅριζε: «Ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θέλει
εἶναι μοναρχικὴ καὶ κληρονομικὴ κατὰ τάξιν πρωτοτοκίας· θέλει ἐμπιστευθῆ
εἰς ἕνα ἡγεμόνα, ὅστις […] θέλει φέρει τὸν τίτλον Ἡγεμὼν Κυριάρχης τῆς
Ἑλλάδος. […]»
Τὸ ἄρθρο 8 τοῦ πρωτοκόλλου ὅριζε: «Ἑκάστη τῶν τριῶν Αὐλῶν
φυλάττει τὴν […] ἐξουσίαν τοῦ νὰ ἐγγυᾶται περὶ τοῦ ὅλου τῶν προηγουμένων
συμβιβασμῶν καὶ ἄρθρων. Αἱ περὶ ἐγγυήσεως πράξεις, ἐὰν γενῶσι, θέλουν
συνταχθῆ χωριστά. […]»
Οἱ Δυνάμεις ἔβλεπαν στὸ πρωτόκολλο τὴν ὁριστικὴ διευθέτηση
ἐνοχλητικοῦ ζητήματος. Οἱ Ἕλληνες ἀντίθετα ἔβλεπαν σ’ αὐτό, καὶ ἰδιαίτερα
στὸ πρῶτο ἄρθρο του, ἁπλῶς τὴν ἀπαρχὴ τοῦ ἐλεύθερου πολιτικοῦ βίου τοῦ
Ἔθνους. Καὶ πραγματικά, μὲ τὸ πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου τῆς 3η ς
Φεβρουαρίου τοῦ 1830 τερματιζόταν ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση, ἀλλὰ καὶ
1
Τὰ προσπεφυκότα, δηλ. αυτά που αρμόζουν.
2 του Ἀσπροποτάμου, δηλ. του Αχελώου
3
του Ζητουνίου, δηλ. της Λαμίας.
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
ἄρχιζε νὰ ὑπάρχη ἐπίσημα στὴ διεθνῆ κοινωνία τὸ Ἑλληνικὸ Κράτος. Ἔτσι
πραγματοποιοῦνταν κρίσιμη καμπή τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας.
Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐθνους, τομ. ΙΒ’: Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση καὶ ἡ
ἵδρυση τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους (1821-1832), Ἀθήνα: Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν Α.Ε.,
2
2000, σσ. 536-537.
ΘΕΜΑ Δ1
Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που σας δίνονται και με βάση τις
ιστορικές σας γνώσεις, να αναφερθείτε στην οικονομική και κοινωνική
συγκυρία, όπως αυτή παρουσιάζεται στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ κατά τη
δεκαετία 1920-1930.
Μονάδες 25
ΚΕΙΜΕΝΟ Α
Μαζική κατανάλωση και μαζική ψυχαγωγία
Η μαζική κατανάλωση και η μαζική παραγωγή αγαθών δημιούργησαν
την ευημερία της δεκαετίας του ’20 […]. Περισσότεροι άνθρωποι μπορούσαν
να αγοράσουν αυτοκίνητο, μικρές ηλεκτρικές συσκευές, όπως ραδιόφωνα και
φωνογράφους, καθώς και ενδύματα από συνθετικά υφάσματα, την κατασκευή
των οποίων έκαναν δυνατή τα επιτεύγματα της χημείας. […] Με τη σταδιακή
επικράτηση της οκτάωρης εργασίας, όλο και περισσότερη προσοχή δινόταν
στον ελεύθερο χρόνο ως μια θετική πλέον πηγή ανθρώπινης ικανοποίησης
για όλους και όχι μόνο για τους πλουσίους. Τα παραθαλάσσια θέρετρα της
Ευρώπης άρχισαν να γεμίζουν από παραθεριστές καθώς όλο και
περισσότεροι άνθρωποι είχαν τον χρόνο και τα μέσα να απολαμβάνουν τις
διακοπές τους. Μια έκρηξη ενδιαφέροντος για το ποδόσφαιρο μεταξύ των
Ευρωπαίων μπορούσε να συγκριθεί μόνο με την παράλληλη ανάπτυξη του
επαγγελματικού μπέιζ-μπολ και του ποδοσφαίρου στα κολέγια των ΗΠΑ.
Τεράστια στάδια άρχισαν να χτίζονται σε όλη την Ευρώπη.
F.W. Pethick Lawrence (ed.), Τhe Trial of the Suffragette Leaders, στο:
Noble et al., Western Civilization. The Continuing Experiment, τ. 2, London:
Houghton Mifflin Co., 4
2005, σ. 898, στο: Ιστορία του νεότερου και του
σύγχρονου κόσμου (από το 1815 έως σήμερα), Γ ΄ Γενικού Λυκείου & Δ ΄
Εσπερινού Λυκείου Γενικής Παιδείας, Αθήνα:ΙΤΥΕ Διόφαντος, 2013, σ. 98.
ΚΕΙΜΕΝΟ Β
[Τα όρια της ευημερίας]
Η ευημερία έχει ωστόσο και τα όριά της. Πρώτα πρώτα δεν είναι
καθόλου πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Όσες χώρες αποζούν κατ’ εξοχήν από τη
γεωργία και την εξαγωγή αγροτικών προϊόντων υποφέρουν από τη
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙ∆ΕΣΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ –Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ
συσσώρευση αποθεμάτων και την πτώση των τιμών που χαρακτηρίζουν αυτό
τον τομέα. Η κεντρική και ανατολική Ευρώπη, απ’ όπου αντλούσε
προπολεμικά το υπόλοιπο τμήμα της ηπείρου το μισό των εισαγωγών του σε
σιτάρι, έχει περιοριστεί στο 10% της αγοράς, εξαιτίας του αμερικανικού
ανταγωνισμού. Ακόμη και στη Γαλλία, όπου η αγροτική παραγωγή
προστατεύεται από υψηλούς τελωνειακούς δασμούς, οι αγρότες με δυσκολία
συναγωνίζονται τα ξένα προϊόντα. Το ίδιο και στη Γερμανία, όπου οι αγρότες
καταχρεώνονται και υποθηκεύουν τη γη τους (ανατολικά του Έλβα το ύψος
των χρεών ξεπερνάει στα 1929 την αξία των κτημάτων σε ποσοστό 50 ως
100%).
S. Berstein και P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης, τ.3: Διάσπαση και
Ανοικοδόμηση της Ευρώπης, 1919 έως σήμερα, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 1997,
σ. 48.
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)
1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-
πάνω να συμπληρώσετε τα Ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των
απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το
εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να
μην γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων
αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα
δεν θα βαθμολογηθούν σε καμμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας
να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή
μόνο με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει.
4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη δ

ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 2013

 

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ –ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2013

Α. Το κείμενο αναφέρεται στο φυσικό περιβάλλον. (Θέμα του κειμένου) . Αρχικά, σημειώνεται ότι ο άνθρωπος δεν σέβεται στην ζωή στην Γη και αναζητά επικοινωνία με άλλους πλανήτες.(1η) Ακόμα, επισημαίνεται η ομορφιά στη Γη λόγω της ποικιλίας ειδών ζωής.(2η) Σημειώνεται ότι ο άνθρωπος έχει πραγματοποιήσει σπουδαία επιστημονικά και καλλιτεχνικά επιτεύγματα αλλά και έχει προκαλέσει βαρβαρότητα, άκρατο υλισμό, αδικία και περιβαλλοντική καταστροφή. (3η) Επιπλέον, τονίζεται ότι ο άνθρωπος πρέπει να ενδιαφερθεί για την Γη ώστε να βελτιώσει την ζωή του(4η) και γι’ αυτό είναι ανάγκη να βελτιώσει την επικοινωνία μέσω  ενίσχυσης της παιδείας και των πολιτισμικών ιδανικών.(5η) Επίσης, χαρακτηρίζεται σημαντικό ο μελλοντικός άνθρωπος να επιφέρει δικαιοσύνη, ειρήνη και περιβαλλοντική προστασία.(6η) Τέλος, υπογραμμίζεται η αναγκαιότητα καταπολέμησης της αποξένωσης.(7η)

Β.1.Αποτελεί γεγονός ότι την σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η τεχνολογία χρησιμοποιείται σε πολύ μεγάλο βαθμό για να επικοινωνούν οι άνθρωποι μεταξύ τους. Ορισμένα από τα μέσα της είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το διαδίκτυο γενικότερα και η κινητή τηλεφωνία. Παρόλα αυτά, αν και οι άνθρωποι επικοινωνούν με αυτά τα μέσα, έχει παρατηρηθεί ότι η ουσιαστική επικοινωνία δεν έχει ενισχυθεί. Έτσι, οι άνθρωποι έρχονται σε επιφανειακή επαφή και θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο έχουν συσφίξει τις σχέσεις τους. Συνέπεια είναι ότι  δεν συνεννοούνται μεταξύ τους όσο θα άρμοζε ώστε να αναπτύξουν το συναίσθημα της αγάπης και τις αξίες του αλληλοσεβασμού, αλλά περιορίζονται στη απρόσωπη επαφή μέσω της τεχνολογίας.

Β2.       α) Θεματική περίοδος: Αποκαλύπτεται … υπόσταση.

            Σχήμα – Λεπτομέρειες: Από τη μία … συμφερόντων του.

            Κατακλείδα: Η υπερφίαλη αυτή στάση … υπάρξεως.

β) 1. Περιμένει λοιπόν ένα χέρι βοηθείας και παρηγοριάς από τους πλανήτες και τα μακρινά άστρα. (παράγραφος α΄)

2. Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες,… (παράγραφος γ΄)

3. Η ζωή όμως στη Γη ανθίζει ακόμα και τον περιμένει. (παράγραφος δ΄)

4. Οι εφιάλτες, άλλωστε, από τα περιβαλλοντικά προβλήματα πληθαίνουν,… (παράγραφος ε΄)

Β3.       α) ταυτόχρονα = παράλληλα

               γέννησε = δημιούργησε

               αισθανθεί = νιώσει

               πληθαίνουν = αυξάνονται

               ανάλγητη = ανελέητη

            β) ανούσια   ουσιαστική

               εμφανίζεται  εξαφανίζεται

               ανέφικτη  εφικτή

               πυκνώνει  αραιώνει                     

               υψηλά  χαμηλά

Β.4. α) Το ερωτηματικό προσδίδει έμφαση στο αυτονόητο της απάντησης, που ακολουθεί μετά και προάγει τον προβληματισμό του αναγνώστη. Επίσης, αποδίδει την αγωνία του συγγραφέα. Ο λόγος γίνεται άμεσος και αποκτά ζωντάνια και παραστατικότητα. Δίνεται η αίσθηση του διαλόγου με τον αναγνώστη και της συμμετοχής του.

Ο συγγραφέας με την χρήσης της διπλής παύλας θέλει να προσδώσει έμφαση στην αντίθεση στα προαναφερθέντα, ότι δηλαδή οι άνθρωποι πρέπει να καταλάβουν , ακόμα και αν δεν το επιθυμούν, ότι η επικοινωνία υποβαθμίζεται όσο ζουν κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Β.4. β) Από την άλλη, από τον ίδιο τον άνθρωπο σφραγίζεται η ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιούνται τα υλικά αγαθά και συντηρούνται η αδικία και οι ανισότητες.

Γ1.       α) άρθρο

Τίτλος:

Πρόλογος: Επικαιρική αφόρμηση με τη μορφή παραδειγμάτων οικολογικής καταστροφής.

Α΄ Ζητούμενο: Επιπτώσεις

·         Καταστροφή φυσικών στοιχείων απαραίτητων για  την ύπαρξη της ζωής(οξυγόνο, άζωτο, κτλ).

·         Εξάντληση των φυσικών πόρων.

·         Μόλυνση και ρύπανση που επηρεάζουν αρνητικά χλωρίδα και πανίδα.

·         Αλλαγή στις κλιματολογικές συνθήκες.

·         Φθορά μνημείων, απειλή για την πολιτιστική κληρονομιά.

·         Η παραμόρφωση του φυσικού τοπίου και οι απάνθρωπες συνθήκες των σύγχρονων μεγαλουπόλεων πλήττουν την ψυχοπνευματική υπόσταση του ανθρώπου, διαστρεβλώνουν τα αισθητικά του κριτήρια και τον καθιστούν αλλοτριωμένο και μαζομοιημένο.

Β ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ:  Η σχέση ανθρώπου και φύσης , αν και δύσκολα, μπορεί να αποκατασταθεί με τα εξής μέτρα:

·         Προσπάθεια επίτευξης αειφόρου ανάπτυξης (εναλλακτικές-φυσικές πηγές ενέργειας)

·         Περιβαλλοντική αγωγή κα εκπαίδευση από το εκπαιδευτικό σύστημα  αλλά και από τα Μ.Μ.Ε.

·         Αναφορά σε μέτρα πρακτικής φύσης όπως:

      Δημιουργία νομοθετικού πλαισίου που θα προβλέπει αυστηρές ποινές για τις όποιες τυχόν παραβάσεις.

      Χρήση τεχνολογικών μέσων (φίλτρα κτλ.)

Επίλογος: Ανάγκη συνειδητοποίησης από τη μεριά του ανθρώπου για την προάσπιση της φύσης. Προτροπή ιδίως στους νέους για ευαισθητοποίηση.

ΟΡΟΣΗΜΟ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΜΟΥΣΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΓΑΒΡΙΛΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ

ΜΑΥΡΙΚΗ ΙΩΑΝΝΑ

Διαβάστε περισσότερα: http://www.alfavita.gr/arthra/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%B9%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%BB%CF%8D%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B5%CE%BE%CE%B5%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-2013#ixzz2TY5imWGV
Follow us: @alfavita on Twitter | alfavita.gr on Facebook

Θέμα Έκθεσης 2013

ΣΧΟΛΙΟ: Θέμα βατό όπως θα αναφωνούσαν και οι εξεταστές μετά την προηγούμενη μπανανόφλουδα της τέχνης.Ζητούμενο που δεν μπορούσε να ξαφνιάσει κάποιον μαθητή εύκολα , διότι έχει ασχοληθεί με αυτό από τις πρώτες τάξεις του Λυκείου.Με γεγονός τις πιθανές καλές επιδόσεις των μαθητών , θα ξεχωρίσουν αυτοί με τις πρωτότυπες ιδέες και ο ανταγωνισμός θα είναι μεγάλος .
ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ∆΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3)
ΚΕΙΜΕΝΟ
Τη ζωή στη Γη ο άνθρωπος ελάχιστα την σέβεται, η ζωή όμως σε άλλους κόσμους
διεγείρει το ενδιαφέρον και τη φαντασία του. Είναι άραγε περιέργεια, κατακτητική διάθεση ή
απλώς ένα διανοητικό παιχνίδι; Ίσως όλα μαζί, ταυτόχρονα όμως κι ένα βαθύ αίσθημα
μοναξιάς. Άλλωστε τη ζωή του εδώ ο άνθρωπος την έχει καταστήσει πιεστική και ανούσια.
Περιμένει λοιπόν ένα χέρι βοηθείας και παρηγοριάς από τους πλανήτες και τα μακρινά άστρα.
Ακόμη όμως και αν δεχθούμε με αισιοδοξία ότι η ζωή δεν ανθίζει μόνον στη Γη, αλλά ότι
αφθονεί στο Σύμπαν, ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας ορθώνεται. Είναι ανάγκη να
συνειδητοποιηθεί –όσο και αν αντιτίθεται στις ενδόμυχες επιθυμίες μας– ότι με τη ζωή αυτή η
επικοινωνία εμφανίζεται, για το ορατό τουλάχιστον μέλλον, ανέφικτη.
Με τη ζωή λοιπόν στο Σύμπαν είναι αδύνατο να επικοινωνήσουμε, η ζωή όμως γύρω μας
ανθίζει. Η ζωή εδώ, σ’ έναν μικρό και πανέμορφο πλανήτη, ανέδειξε ύστερα από σιωπηλές
διεργασίες που διήρκεσαν δισεκατομμύρια χρόνια μια θαυμαστή ποικιλία έμβιων όντων. Οι
θάλασσες και τα δάση της Γης, τα βουνά και οι πεδιάδες της αποκαλύπτουν κάθε στιγμή τη
γοητεία που κρύβουν τα χιλιάδες όμοια ή ανόμοια δημιουργήματα της εξελίξεως. Η ανεμώνη
και το δελφίνι, ο αίλουρος αλλά και ο γυπαετός, τα ανθρώπινα όντα στις πολλαπλές φυλετικές
τους παραλλαγές, είναι δίπλα μας, συμμέτοχα του ίδιου πλανήτη καιτου μέλλοντός του.
Αποκαλύπτεται όμως επίσης σε όλη του την τραγική αντίφαση ότι ο άνθρωπος, αυτή η
περιούσια κορύφωση της εξελίξεως, έχει διπλή υπόσταση. Από τη μια είναι ικανός για μεγάλες
πράξεις, έμαθε με την επιστημονική του γνώση να κατανοεί τον κόσμο αλλά και γέννησε
αριστουργήματα στον λόγο και στην τέχνη. Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την
ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιεί τα υλικά αγαθά και συντηρεί την
αδικία και τις ανισότητες. Ελάχιστα, τέλος, σέβεται τις πολλαπλές εκφράσεις της ζωής, ενώ η
φύση και οι θάλασσες του πλανήτη είναι συχνά τα θύματα των συμφερόντων του. Η
υπερφίαλη αυτή στάση του ανθρώπου έχει αλλοιώσει έτσι ένα θαυμαστό περιβάλλον, που
ωστόσο υπήρξε καιτο λίκνο της δικής του υπάρξεως.
Είναι λοιπόν καιρός να κατανοήσει ο άνθρωπος ότι η ζωή αλλού ίσως υπάρχει, αλλά η
προσδοκία να την συναντήσει δεν θα πραγματωθεί εύκολα. Η ζωή όμως στη Γη ανθίζει ακόμα
και τον περιμένει. Αν όσο είναι ακόμα καιρός τείνει το χέρι του προς τη ζωή αυτή, το φυτικό και
ζωικό της θαύμα, τον Άλλο καιτους άλλους, ίσως αισθανθεί λίγο πιο άξιος έποικος της Γης.
Έτσι είναι σοφότερο να εξαντλήσουμε τις προσπάθειες για καλύτερη επικοινωνία, εδώ
στη Γη. Το περίεργο ωστόσο είναι ότι, όσο η επικοινωνία αυτή πυκνώνει με το ηλεκτρονικό
ταχυδρομείο, το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα, τόσο η μοναξιά μας, η ανθρώπινη,
μεγαλώνει και η αποξένωση κυριαρχεί. Φαίνεται ότι αυτό που απαιτείται είναι κάτι περισσότερο
από την τεχνολογική έκρηξη της εποχής: απαιτείται βαθύτερη παιδεία και ουσιαστικότερες
αξίες του πολιτισμού. Οι εφιάλτες, άλλωστε, από τα περιβαλλοντικά προβλήματα πληθαίνουν,
και η Γη δεν φαίνεται να αντέχει για καιρό ακόμα την αφροσύνη μας.
Σημασία επομένως δεν έχει να συναντηθούμε –αν ποτέ συναντηθούμε– στο πολύ
μακρινό μέλλον με κάποια όμοια ή ανόμοια με μας δημιουργήματα της εξελίξεως. Το σπουδαίο
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 3 ΣΕΛΙ∆ΕΣΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ∆΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
θα ήταν να μπορούμε τότε να υπερηφανευθούμε, σε χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια, ότι το
ανθρώπινο είδος έχει κατακτήσει υψηλά επίπεδα ισότητας και αξιών, και ότι οι πόλεμοι έχουν
εκλείψει και ότι η Γη, το λίκνο της ανθρώπινης ζωής, έχει επουλώσειτις πληγές στις θάλασσες,
τα δάση ή την ατμόσφαιρά της, και είναι πάλι ένας πανέμορφος πλανήτης. Διάσπαρτα
άλλωστε, εδώ ή εκεί, θα βρίσκονται πάντοτε τα επιτεύγματα των σπουδαίων πολιτισμών, που
αιώνες τώρα συνοδεύουν τη διαδρομή του ανθρώπου.
Η «εξωγήινη μοναξιά», λοιπόν, δεν φαίνεται ότι θα εγκαταλείψει εύκολα τον άνθρωπο. Η
γήινή του ωστόσο μοναξιά, που είναι επικίνδυνη και πιο ανάλγητη, είναι μεγάλη ανάγκη να
απαλυνθεί. Τότε θα αναδειχθεί η μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου, και η αναζήτηση της
εξωγήινης ζωής θα αποκτήσει άλλο περιεχόμενο και νόημα.
Γιώργος Γραμματικάκης, Ένας Αστρολάβος του Ουρανού και της Ζωής.
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2013. 2η
έκδοση (Διασκευή).
A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε
(100-120 λέξεις).
Μονάδες 25
Β1. Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων το περιεχόμενο του
αποσπάσματος που ακολουθεί: «…όσο η επικοινωνία […] πυκνώνει με το
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα, τόσο η μοναξιά
μας, η ανθρώπινη, μεγαλώνει και η αποξένωση κυριαρχεί».
Μονάδες 10
Β2. α) Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της τρίτης παραγράφου του κειμένου:
«Αποκαλύπτεται όμως…υπάρξεως».
Μονάδες 3
β) Να βρείτε μέσα στο κείμενο τέσσερα παραδείγματα μεταφορικής
χρήσης του λόγου.
Μονάδες 4
Β3. α) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του
κειμένου:
ταυτόχρονα, γέννησε, αισθανθεί, πληθαίνουν, ανάλγητη
Μονάδες 5
β) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του
κειμένου:
ανούσια, εμφανίζεται, ανέφικτη, πυκνώνει, υψηλά
Μονάδες 5
Β4. α) Να αιτιολογήσετε τη χρήση του ερωτηματικού («Είναι άραγε
περιέργεια, κατακτητική διάθεση ή απλώς ένα διανοητικό
παιχνίδι;») (μονάδες 3), καθώς και της διπλής παύλας («−όσο και αν
αντιτίθεται στις ενδόμυχες επιθυμίες μας−») που υπάρχουν στην
πρώτη παράγραφο του κειμένου (μονάδες 2).
Μονάδες 5
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 3 ΣΕΛΙ∆ΕΣΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ – Γ΄ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ∆΄ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ
β) Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική στο απόσπασμα
που ακολουθεί: «Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την
ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιεί τα υλικά
αγαθά και συντηρεί την αδικία και τις ανισότητες».
Μονάδες 3
Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου
σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με:
α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει η έλλειψη σεβασμού του ανθρώπου
προς το φυσικό περιβάλλον και
β) τους τρόπους με τους οποίους μπορεί ο άνθρωπος να αποκαταστήσει τη
σχέση του με αυτό (500-600 λέξεις).
Μονάδες 40
ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)
1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-
πάνω να συμπληρώσετε τα Ατομικά στοιχεία μαθητή. Στην αρχή των
απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το
εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να μη
γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων
αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα δεν
θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας να
παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο
με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει.
4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτο

Πρόγραμμα Πανελλαδικών 2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΓΕΛ)

                                        

ΗΜΕΡΑ	ΗΜΕΡ/ΝΙΑ	ΜΑΘΗΜΑ	ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ	17 - 5 - 2013	-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ	ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΔΕΥΤΕΡΑ	20 - 5 - 2013	-ΒΙΟΛΟΓΙΑ -ΦΥΣΙΚΗ -ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ -ΙΣΤΟΡΙΑ	ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ
ΤΕΤΑΡΤΗ	22 - 5 - 2013	-ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ -ΦΥΣΙΚΗ	ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ	24 - 5 - 2013	-ΙΣΤΟΡΙΑ -ΒΙΟΛΟΓΙΑ -ΧΗΜΕΙΑ – ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ -ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ	ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝ/ΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ)
ΔΕΥΤΕΡΑ	27 - 5 - 2013	-ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ -ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ	ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)
ΤΕΤΑΡΤΗ	29 - 5 - 2013	-ΛΑΤΙΝΙΚΑ -ΧΗΜΕΙΑ -ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ -ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ	ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝ/ΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ)
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ	31 - 5 - 2013	-ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ	ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ

Ως ώρα έναρξης εξέτασης ορίζεται η 08:30 π.μ., κοινή για τους υποψηφίους ημερησίων και εσπερινών Λυκείων.

Οι υποψήφιοι πρέπει να προσέρχονται στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις  08.00 π.μ.

Η διάρκεια εξέτασης κάθε μαθήματος είναι τρεις (3) ώρες.

Οι μαμάδες των παραισθήσεων ( ελληνικό σχολείο 2013 )

Όταν η μαμά «καθαρίζει» για τους βαθμούς

του Ανδρέα Ζαμπούκα


(πολύ καλό για συζήτηση με τους μαθητές μας)

Μαθητής, που κινείται στα όρια της επάρκειας για να παρακολουθήσει Γενικό Λύκειο, παίρνει βαθμούς μεταξύ 15 και 19 , σε όλα τα μαθήματα. Η μαμά του επισκέπτεται συχνά το σχολείο, "πρήζει" τους καθηγητές κι αυτοί για να μη μπλέξουν περισσότερο, βάζουν ό τι θέλει ο «πελάτης».... Προσοχή! Το σχολείο δεν είναι ιδιωτικό. Δημόσιο είναι! Έτσι, όλοι μένουν ευχαριστημένοι και πιο πολύ η μαμά που κάνει όνειρα για πανεπιστήμια και μεγαλεία! Να λοιπόν, από που ξεκινάει το μεγάλο παραμύθι. Πάντα βρίσκεται κάποιος να κρύψει την αλήθεια. Πάντα κάποιος θα πουλήσει "φαντασιακή" προστασία για να μη βρει το μπελά του. Να γιατί εκλιπαρούν όλοι για λίγο ψέμα, μια όμορφη ιστορία κι ας είναι φανταστική, μια υπόσχεση κι ας μη γίνει πραγματικότητα. Να γιατί το πολιτικό σύστημα γέμισε «θαυματοποιούς». Μια ολόκληρη χώρα ζει μέσα στο ψέμα και εμπορεύεται τις «παραισθήσεις της».

Η αρχή της δίκαιης και ειλικρινούς αξιολόγησης δυστυχώς, δεν λειτουργεί όσο θα έπρεπε στα ελληνικά σχολεία. Όπως και στην υπόλοιπη κοινωνία, έτσι κι εδώ, τα εμπλεκόμενα μέρη, δάσκαλος, γονέας, μαθητής δεν θέλουν ή δε μπορούν να συμμετάσχουν, επί ίσοις όροις, στη δίκαιη διαδικασία. Οι λόγοι είναι πολιτικοί και κοινωνικοί. Από τη μία, υφέρπει ένας «πολιτικός» λαϊκισμός που θέλει το μαθητή να εμφανίζεται πάντα αδικούμενος, από την εξουσία του καθηγητή. Από την άλλη το σύμπλεγμα των κοινωνικών συγκρίσεων καταδυναστεύει την οικογένεια που εκλαμβάνει την ικανότητα ως «δώρο» που χαρίζει ένας άλλος παράγοντας και όχι ως κατάκτηση του εαυτού μας. Είναι σαφές ότι τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την έλλειψη παιδείας των γονέων, οδηγούν στη αδυναμία του νέου ανθρώπου να κατανοήσει τις δυνάμεις του και να φτάσει στην αυτογνωσία. Εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι δεν υπάρχει πιο «σίγουρος» δρόμος για να γίνεις δυστυχισμένος στη ζωή σου, κάνοντας πάντα λάθος επιλογές.

Αν συνειδητοποιήσουμε τις επιπτώσεις αυτής της κατάστασης στην ανωριμότητα των Ελλήνων, θα αναγκαστούμε να αλλάξουμε και το σύστημα αξιολόγησης στα σχολεία. Πρώτον, ο μαθητής πρέπει να αποκτήσει τον προσωπικό του ηλεκτρονικό φάκελο αξιολόγησης από την Α΄Δημοτικού έως την Γ΄Λυκείου. Σχόλια και βαθμολογίες θα εμπλουτίζουν την εικόνα του, από τους δασκάλους του, ανά έτος, χωρίς να ξέρουν τις επιδόσεις της προηγούμενης χρονιάς. Δεύτερον, ανά τρεις μήνες, μπορούν να διενεργούνται εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα και τα γραπτά να βαθμολογούνται από καθηγητές άλλου σχολείου. Για την ευκολία της διαδικασίας, υπάρχει η δυνατότητα της ηλεκτρονικής εξέτασης με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Τρίτον, επιβάλλεται η αποσύνδεση της μέσης εκπαίδευσης από την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Τελευταίο και σημαντικότερο, είναι ο διαχωρισμός των μαθητών με εξετάσεις, σε Γενικό Λύκειο και ΕΠΑΛ. Θα διενεργούνται δύο φορές στην Γ΄ Γυμνασίου, σε πανελλαδικό επίπεδο, στέλνοντας το 70% των μαθητών στα οργανωμένα...επαγγελματικά Λύκεια, για να προετοιμαστούν για μία «αληθινή» επαγγελματική ζωή. Από την Α΄Γυμνασίου , βέβαια, θα πρέπει να ξεκινήσει ένας σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός.

Όλα τα παραπάνω δεν είναι ασφαλώς και τόσο πρωτότυπες επινοήσεις. Εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, σε πολλές πολιτισμένες χώρες του κόσμου. Απλά εμείς, «φτιαχνόμαστε» με τις ίντριγκες, τα παραμύθια και τη «δραματοποίηση» της ζωής μας, απ΄όπου κι αν προέρχεται.
Αυτό το παιχνίδι της απόρριψης του ορθολογισμού πρέπει να σταματήσει. Η «συναισθηματοκρατία» , η αναξιοκρατία και ο λαϊκισμός είναι αρρώστιες που τρώνε λίγο λίγο, τη συνείδηση του νεοέλληνα. Μπορεί να είμαστε λαός που έκανε το «μύθο» πολιτισμό αλλά ζούμε πλέον, σ΄έναν κόσμο που η δύναμη του ανθρώπου είναι η λογική και η εσωτερική αλήθεια. Γι΄αυτό το λόγο έχει χρέος το σχολείο να καλλιεργεί συνειδήσεις και όχι να προετοιμάζει φαντασιόπληκτους «φοβητσιάρηδες» ή «τυχοδιώκτες». Αυτοί είναι που αργότερα δεν θα ανέχονται την αλήθεια και θα «γουστάρουν» το ψέμα από τη γυναίκα τους, τον εργοδότη τους, τους φίλους τους και βέβαια, τους πολιτικούς.

Έχω βαρεθεί να βλέπω μίζερους «αδυνάτους» , επαίτες μιας οποιασδήποτε «ντόπας», να συναγωνίζονται ποιος θα εισπράξει πρώτος το καλύτερο ψέμα. Και δεν είναι μόνο, στις αξιολογήσεις, είναι παντού. Στα πανεπιστήμια, στις ερωτικές σχέσεις, στο δημόσιο λόγο, ακόμα και στην εσωτερική ζωή, οι νεοέλληνες ζουν σ΄ένα «παράλληλο σύμπαν» μιας ψυχεδελικής ευτυχίας. Κάποιοι που ξέρουν τον εαυτό τους βιώνουν δυναμικά την πραγματικότητα αλλά οι περισσότεροι εγκλωβίζονται στις φοβίες τους. Υποθέτω ότι το σχολείο και οι «παραισθήσεις» των μαμάδων τους θα έχουν παίξει το ρόλο τους. Και σκέφτομαι πάντα τα λόγια του Nietzche : «Η πλάνη δεν είναι τύφλωση, ανανδρία είναι».

Ο Ανδρέας Ζαμπούκας είναι Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας 

Συνηθισμένα λάθη στην Έκθεση

Άλλη μια παρουσίαση λαθών (δομής, αυτήν τη φορά) σε μαθητικό δοκίμιο παραγωγής λόγου.

Στο θέμα που ακολουθεί βρήκα δυο ενδιαφέρουσες παραγράφους που πιστοποιούν την τεράστια σημασία ενός δομημένου σχεδίου. Ο μαθητής, λειτουργώντας επιπόλαια ή απρόσεκτα, σε παραγράφους αιτίων παρουσιάζει και τις επιπτώσεις που γεννιούνται από το πρόβλημα, που εν προκειμένω είναι η απαξίωση του αγαθού της μόρφωσης. Μάλιστα και στις δυο παραγράφους ξεκινά τις περιόδους υπ' αριθμ. 1 με αίτια, δίνει στις υπ' αριθμ. 2 συνέπειες, για να επανέλθει σε αίτια στις υπ' αριθμ. 3 περιόδους.

Πρόκειται προφανώς για βιαστικό και αμέθοδο γράψιμο, για επιπόλαιη παραγωγή λόγου, που επιβεβαιώνει την πεποίθησή μου πως, αν δεν δουλέψει μεθοδικά και πειθαρχημένα ο μαθητής, η αποτυχία είναι μοίρα άφευκτη. 

Και στις δυο αυτές περιπτώσεις παραγράφων ο μαθητής θα βαθμολογηθεί αρνητικά στη δομή και όχι στο περιεχόμενο λόγω της αταξίας στην παράθεση του υλικού. Τα υπόλοιπα προβλήματα, όπως στην έκφραση και στην ορθογραφία, είναι άλλης εξέτασης αντικείμενο.

Πώς θα βαθμολογούσα μια παραγωγή λόγου στη δομή, αν είχε μόνο αυτά τα δυο προβλήματα δομής και τίποτε περισσότερο; 

Θα αφαιρούσα 3 μονάδες από τις 8 της δομής.

Θέμα για παραγωγή λόγου: Στις μέρες μας ολοένα μεγεθύνεται η απαξίωση του μορφωτικού αγαθού και αποστασιοποιούνται οι μαθητές από τους σκοπούς της εκπαίδευσης. Σε ένα άρθρο 500 έως 600 λέξεων  να ανιχνεύσεις τους παράγοντες που προκαλούν αυτό το φαινόμενο και να εντοπίσεις τις συνέπειες που μπορεί να προκληθούν από την απαξίωση της Παιδείας .

Παράγραφοι με αίτια

1^η Κατ’ αρχάς ένας σημαντικός παράγοντας όπου έπαιξε μεγάλο ρόλο γι’ αυτήν την απαξίωση είναι ότι σε ορισμένες οικογένειες οι γονείς δεν στηρίζουν τα παιδιά στη μόρφωσή τους και έτσι πολλές φορές συναντάμε περιπτώσεις όπου οι μαθητές παρατούν τη μόρφωσή τους. 2^η Αυτό το φαινόμενο επειδή είναι αρκετά συχνό ρίχνει το μορφωτικό επίπεδο μιας χώρας και χάρη σε αυτό είναι αρκετά πιο ευάλωτη σε λανθασμένες απόψεις σε πολιτικά ή κοινωνικά θέματα που αφορούν τα κοινά, πράγμα που είναι πολύ άσχημο για τις ρίζες αλλά και το μέλλον ενός πολιτισμού. 3^ηΠολλές φορές αυτή η μαθητική απαξίωση οφείλεται και στο σχολείο διότι χάρη σε αυτό όπου εξειδικεύεται στο να βοηθήσει μόνο τους καλούς μαθητές να γίνουν καλύτεροι και αφήνει τους κακούς μαθητές στη μοίρα τους, νοοτροπία η οποία δεν είναι σωστή από καμιά πλευρά.

1^η Άλλος ένας παράγοντας είναι η έλλειψη ελεύθερου χρόνου όπου χάρη σε αυτήν τα παιδιά δεν μπορούν να ασχοληθούν με τα μαθήματά τους και συνεπώς δεν μπορούν να προσπαθήσουν να γίνουν καλύτεροι σε αυτά ώστε να φτάσουν στους στόχους τους. 2^η Αυτή η απαξίωση προς το σχολείο έχει ως συνέπεια τη μείωση του επιπέδου του λόγου κι έτσι δεν μπορούν να ενταχθούν εύκολα σε μια κοινωνική ομάδα. 3^η Επίσης η χρήση ξένων μορφών διαλέκτων αλλά και μορφών πολιτισμού όπου έχουν μπει στην καθημερινότητα τους συμβάλλει σε αυτήν την κοινωνική απαξίωση.  

http://mundusphilologiae.blogspot.gr/

Υπάρχουν σήμερα Διανοούμενοι;

     
    Ας τελειώσουμε κάποια στιγμή με τα διφορούμενα και τις υπεκφυγές περί διανόησης. Ο Διανοούμενος παράγει ιδέες μέσω του έργου του, όποιες και να ‘ναι οι ιδέες. Σημαντικές ή ασήμαντες. Αυτή είναι η εργασία του. Η παραγωγή ιδεών διαμορφώνει συνειδήσεις κι αυτή είναι ευθύνη του. Η ευθύνη πάντα δημιουργεί υποχρέωση. Όσο κι αν δε μας αρέσει ν’ ακούγεται – ο διανοούμενος (φιλόσοφος, επιστήμονας, καλλιτέχνης, δημοσιογράφος κ.ο.κ.)είναι ένας προνομιούχος! Έχει το προνόμιο να κερδίζει τα προς το ζην του με τη σκέψη του. Μία από τις βασικές του υποχρεώσεις λοιπόν είναι να ανταποδίδει στον κοινωνικό του χώρο ένα μέρος του προνομίου αυτού. Οφείλει πάνω απ’ όλα να συγκρούεται με κάθε μορφή εξουσίας, όταν αυτή καταστρατηγεί τις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αξιοπρέπειας. Άρα ποτέ δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια στη φτώχεια, στην εκμετάλλευση, στην απόρριψη και στον αποκλεισμό! Οφείλει συνεχώς να σκέφτεται και να αντιδρά έχοντας ως βασικό του όπλο τον ίδιο του το λόγο. Η πολιτικοποίησή του ήταν ανέκαθεν η βασική του υποχρέωση. Ο διανοούμενος με λίγα λόγια είναι κάποιος, που “φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν”, γι’ αυτό και το βασικό χαρακτηριστικό του είναι η εμμένεια στην εξαίρεση. Εκεί κατοικεί! 

Τις τελευταίες αυτές δεκαετίες, ήταν της μόδας οι υποχρεώσεις του διανοούμενου να σταματούν στην αποκλειστική του ενασχόληση με το έργο του.
(…)
Τώρα ήρθε η στιγμή του τέλους αυτής της εκδρομής. Ήρθε η στιγμή να βρει, να δει, να πει ο καθείς με ποιους θα ζει και ποιους θα εγκαταλείψει. Είναι η ελάχιστη συγνώμη σ’ αυτήν την ανόητη ιδιώτευση των τελευταίων ετών. Το σύνθημα “ανήκω στον εαυτό μου και στο έργο μου” δεν αντέχει πλέον. Τελείωσαν οι ποντιοπιλατισμοί. Ή είσαι με τους διανοούμενους, που δεν φοβούνται να συγκρουστούν με μία εξουσία, που καταστρατηγεί με τον πιο εμφανή και ανάλγητο τρόπο τις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αξιοπρέπειας και άρα δεν κλείνουν τα μάτια στη φτώχεια, την εκμετάλλευση, την απόρριψη και τον αποκλεισμό - ακόμη κι αν κάποιοι τα θεωρούν όλα αυτά λαϊκίστικες ρητορείες ή ανήκεις στους περίφημους “σταθεροποιητές διανοούμενους”. 

Oι "σταθεροποιητές" (les stabilisateurs), σύμφωνα με τον Jean Claude Milner, είναι η κοινωνική ομάδα, που αποτελείται, ως επί το πλείστον, από "επαγγελματίες διανοούμενους", οι οποίοι έχουν αναλάβει τη σταθερότητα και τη συνέχιση της υπάρχουσας κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής τάξης. 
(…)
Ο καθείς και ο λόγος του λοιπόν. O καθείς και η ευθύνη του. Ο καθείς και η υποχρέωσή του.
Ήρθε η στιγμή να δοθεί ένα τέλος στο να νομίζεις πως σκέφτεσαι...

Πηγή:Protagon
Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ